Organische innovatie

Waarin Frank de natuur en haar lieve moer er bij haalt om innovatie in perspectief te plaatsen.

De poolvos valt niet op omdat de vachtkleur varieert. In de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit. Het is een techniek die de natuur blijkbaar vaker gebruikt. Een aanpassing aan de omstandigheden om de kans op overleven van de groep groter te maken, Charles Darwin heeft ons daar reeds in 1859 op geattendeerd.

Kameleons doen iets soortgelijks, zij passen hun kleur razendsnel aan aan de omgeving om niet op te vallen voor hun voedsel en natuurlijke vijanden dan wel om juist dreigend over te komen naar hun natuurlijke vijanden.

Er zijn in de natuur talloze voorbeelden te vinden van organismen die zich aanpassen, anders voordoen dan ze zijn of onverwacht gedrag vertonen waarvan je kan zeggen dat het dynamisch is en behoorlijk 'out-of-the-box'. Een voorbeeld nog, sommige planten scheiden in reactie op aanvallen door rupsen een geurstof af waar sluipwespen gevoelig voor zijn. Zo vraagt de plant hulp aan de sluipwesp om die vreetgrage rupsen te bestrijden. Hoe is die plant zonder uitgebreid research er ooit achter gekomen welk luchtje die sluipwespen lekker vinden? Voor die plant is het natuurlijk, voor ons komt het over als innovatie omdat we er beetje bij beetje van leren.

Waarom zou dat niet voor onszelf ook gelden? We zoeken naar manieren om te vernieuwen, verbeteren en anders tegen de dingen aan te kijken en we noemen dat innoveren. We willen dynamisch zijn en ons aanpassen aan de marktomstandigheden wanneer we een bedrijf zijn. En wat willen we graag klanten op ons attent maken door 'thought leader'-tje te spelen, kosten noch moeite worden hier gespaard.

Zijn we met die innovatie niet op zoek naar iets wat er al is maar wat we (nog) niet zien? Dat is dan vaak een combinatie- of een nieuwe samenstelling van reeds bekende zaken. Vertaald naar de moderne Web 2.0 Wereld betekent dat bijvoorbeeld de Mash-up. Iets nieuws maken door twee bestaande dingen te combineren. En je hoeft maar te kijken hoe het grootste deel van 'uitvindingen' gedaan worden, meestal per ongeluk. Dat, of omdat er een foutje gemaakt wordt in een onderzoek waardoor er schijnbaar nieuwe informatie opduikt. Ik refereer aan de 'uitvinding' van het haargroeibevorderende effect van een medicijn tegen hoge bloeddruk, verder de uitvinding van het buskruit, de transistor, CocaCola, vlakgum en de magnetron. Google verder op "per ongeluk uitgevonden" voor 140 pagina's in het nederlands of op "unintended invention" voor duizenden hits.

Of zijn we echt in staat nieuwe dingen te creëren. "Intended inventions" creëren? Wannneer we onze organisatie eens als een organisme zien, welke eigenschappen hebben we dan nodig om a. zelf als individu te overleven en b. verbeteringen aan te brengen zodat we als soort meer kans hebben om te overleven dan wel te groeien. Bij mij, ik ben nu toch even aan het woord, komen termen op als nieuwsgierigheid, durf, uitstekende zintuigen, incasseringsvermogen, mogelijkheid tot snel bewegen en splitsen en, net als de kameleon, het vermogen hebben om schijnbaar te veranderen.

Wanneer je van buitenaf naar een dergelijk organisme kijkt dat deze eigenschappen daadwerkelijk heeft, kun je dus getuige zijn van een onderzoekend gedrag (nieuwsgierigheid), beweeglijkheid en eventueel afsplitsing van delen en ziet, voelt en ruikt het dingen eerder dan jij. Verder vangt het zonder zichtbare problemen klappen op en kan het veranderen van verschijningsvorm waardoor het concurrenten kan misleiden. Durf is moeilijk te zien omdat het erg afhankelijk is van het referentiekader van de kijker.

Wanneer je onderdeel bent van het organisme en je er van binnenuit naar kijkt, zie je een (licht) groeiende en krimpende omgeving die steeds in beweging is in wisselende richtingen en met wisselende snelheden. Je ziet de gevaren van ver af aankomen en als je er een niet kunt ontwijken krijg je weliswaar een opdonder maar je herstelt snel, splitst eventueel een deel af en past je aan aan de nieuwe omstandigheden. Als het goed is zit er iemand aan de knoppen om het organisme de gewenste kant op te sturen. Deze bestuurder heeft dashboards tot zijn (haar???) beschikking. Op die dashboards staat informatie over hoe het in het verleden is gegaan en wat de gevolgen van de veranderende buitenwereld op ons organisme waren. Er is informatie over hoe de omstandigheden nú zijn én we kunnen zoals gezegd een stukje in de toekomst kijken door onze uitstekende zintuigen en ons vermogen om voorspellende analyses te doen.

We voelen ons thuis binnen dit organisme, het voelt aan alsof het lef heeft en er iets gebeurt. Wat kunnen of willen wij nog meer?

Wanneer er zich nieuwe gevaren voordoen die moeilijk te voorzien waren, zoals bijvoorbeeld een stijgende waterspiegel, zodat we gedwongen zijn te leren zwemmen of te vliegen duurt het doorgaans erg lang voordat we in staat zijn om daarop te reageren. In het water gedompeld ziet het organisme er tamelijk hulpeloos uit. Misschien is het in staat een afsplitsing omhoog te gooien in de hoop dat het door de wind meegevoerd wordt naar droger oorden. Hadden we hier nou van te voren rekening mee moeten houden en zwem- of vliegles moeten nemen? Is dat dan innovatie?

Hier treffen we de paradox aan, om dit gevaar te kunnen zien zouden we ver buiten onszelf moeten treden. Dat is erg moeilijk omdat we, als we dat proberen de zintuigen missen om de omgeving waar te nemen. We kunnen alleen extrapoleren wat we binnen onze waarnemingsgrenzen aantreffen. Dat noemen we innovatie. Een van de definities van innovatie is ook "verandering van binnenuit". De toevoeging van binnenuit is wat mij betreft dan ook een overbodige, dit soort verandering kan alleen van binnenuit.

Lessen:
  • We zien er zowel voor onze voedings/inkomsten bron als onze concurrenten hetzelfde uit.
  • Innovatie en verandering zien er van binnen heel anders uit dan van buitenaf beschouwd.
  • Innovatie en verandering is een evolutionair proces, heel zelden revolutionair. Meestal gaat verandering heel langzaam, soms met een schok. Niet alle innovatie is een verbetering.
  • Innovatie is ontdekken wat er al was maar we nog niet zagen.

Reacties

Frank Harland zei…
Nee inderdaad niet spot-on topic maar het gaat ook over de informatie die nodig is om het organisme te besturen.

Populaire posts van deze blog

OTAP reloaded

What's up with roles in data management?

Boos om "BI betaalt zich bijna nooit terug" kop in Computable